Çalışma izni neden gereklidir?
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca yabancılar, kanunda sayılan istisnalar dışında, çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti olmadan Türkiye'de bağımlı ya da bağımsız çalışamaz ve çalıştırılamaz. Geçerli çalışma izni, YUKK m.27 uyarınca ikamet izni yerine de geçer.
Çalışma izni türleri
- Süreli çalışma izni – belirli bir işyeri veya işletmede, belirli bir süre için verilir; ilk başvuruda en fazla bir yıl, uzatmalarda daha uzun sürelerle verilebilir.
- Süresiz çalışma izni – uzun dönem ikamet izni veya kanunda belirtilen süre yasal çalışma izni olan yabancılara verilebilir.
- Bağımsız çalışma izni – kendi nam ve hesabına çalışacak meslek mensupları için.
- Turkuaz Kart – eğitim düzeyi, mesleki deneyim, bilim ve teknolojiye katkı gibi ölçütlere göre değerlendirilen nitelikli yabancılar için.
Başvuru nasıl yapılır?
Yurt içinden yapılacak başvurularda işveren, Bakanlığın elektronik başvuru sistemi üzerinden başvuruyu yapar. Yurt içi başvurularda yabancının kural olarak en az altı ay süreli geçerli bir ikamet iznine sahip olması gerekir; eğitim amaçlı ikamet izinleri bu kapsamda değerlendirilmez.
Yurt dışından yapılan başvurularda yabancı, bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine başvurur; işveren ise belirlenen süre içinde gerekli belgeleri elektronik ortamda Bakanlığa iletir.
Bakanlık başvuruları; işyerinin ekonomik durumu, istihdam yapısı, yabancının niteliği ve işgücü piyasasının durumu gibi kriterlere göre değerlendirir.
Çalışma izni reddedilirse
Ret kararına karşı Kanunda öngörülen süre içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; itirazın reddi halinde idari yargı yoluna başvurulabilir. Ret gerekçesinin işverenden mi yoksa yabancıdan mı kaynaklandığının tespiti, yeniden başvuru stratejisi açısından önemlidir.
İzinsiz çalışma ve çalıştırmanın sonuçları
Çalışma izni olmaksızın yabancı çalıştıran işverene ve izinsiz çalışan yabancıya idari para cezası uygulanır. Ayrıca izinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı hakkında YUKK m.54 kapsamında sınır dışı etme kararı alınabilir.
Sık Sorulan Sorular
Çalışma izni başvurusunu kim yapar?
Bağımlı çalışmada başvuru işveren tarafından elektronik ortamda yapılır.
Öğrenci ikamet izni ile yurt içinden çalışma izni başvurusu yapılabilir mi?
Eğitim amaçlı ikamet izinleri, yurt içi başvurularda aranan altı aylık ikamet izni şartı bakımından dikkate alınmaz; ancak öğrenciler için kanunda ayrıca düzenlenen kurallar bulunmaktadır.
Kaynaklar ve İlgili Mevzuat
- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu
- 6458 sayılı YUKK m.27, m.54
Kanun maddelerinin güncel metnine Mevzuat Arama sayfamızdan ulaşabilirsiniz.