Türk mahkemeleri yetkili midir?
MÖHUK m.40 uyarınca Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, iç hukuktaki yer bakımından yetki kurallarına göre belirlenir. Boşanma davalarında TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir. Dolayısıyla eşlerden biri Türkiye'de yerleşikse, yabancı uyruklu eşler Türkiye'de boşanma davası açabilir.
Hangi ülkenin hukuku uygulanır?
MÖHUK m.14 uyarınca boşanmanın sebepleri ve hükümleri, eşlerin müşterek millî hukukuna tabidir. Eşler ayrı vatandaşlıkta ise müşterek mutad meskenleri hukuku, bu da yoksa Türk hukuku uygulanır.
Örneğin aynı yabancı devletin vatandaşı olan eşlerin Türkiye'de açtığı davada, Türk mahkemesi kural olarak o devletin hukukunu uygular. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti bu tür davalarda ayrı bir önem taşır.
Türk vatandaşı ile evli yabancı
Eşlerden biri Türk vatandaşı, diğeri yabancı ise müşterek millî hukuk bulunmadığından müşterek mutad mesken hukuku dikkate alınır. Eşler Türkiye'de birlikte yaşıyorsa genellikle Türk hukuku uygulanacaktır.
Yurt dışında alınan boşanma kararı Türkiye'de geçerli mi?
Yabancı mahkemeden alınan boşanma kararının Türkiye'de hüküm doğurması için MÖHUK m.50 vd. uyarınca tanınması veya tenfizi gerekir. Kesinleşmiş yabancı boşanma kararlarının nüfus kayıtlarına işlenmesi için bazı durumlarda idari tanıma yolu da mevcuttur.
Boşanmanın ikamet iznine etkisi
Türk vatandaşının eşi olarak aile ikamet izniyle Türkiye'de bulunan yabancının boşanması, aile ikamet izninin dayanağını ortadan kaldırır. YUKK m.34'te, Türk vatandaşıyla evlilik birliği içinde en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış yabancıların boşanma halinde kısa dönem ikamet iznine geçişine ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Boşanma sürecinde ikamet durumunun da birlikte planlanması önerilir.
Belgeler ve tercüme
Yabancı makamlardan alınan belgelerin apostil şerhli veya konsolosluk onaylı olması ve yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi gerekir. Duruşmalarda Türkçe bilmeyen taraf için tercüman bulundurulur.
Sık Sorulan Sorular
İki yabancı Türkiye'de boşanabilir mi?
Eşlerden biri Türkiye'de yerleşikse Türk mahkemeleri yetkilidir (MÖHUK m.40, TMK m.168).
Hangi ülke hukuku uygulanır?
Önce müşterek millî hukuk, yoksa müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku (MÖHUK m.14).
Kaynaklar ve İlgili Mevzuat
- 5718 sayılı MÖHUK m.14, 40, 50-59
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.168
- 6458 sayılı YUKK m.34
Kanun maddelerinin güncel metnine Mevzuat Arama sayfamızdan ulaşabilirsiniz.