Sınır dışı etme kararı nedir?
Sınır dışı etme, Türkiye'de bulunan bir yabancının kanunda sayılan sebeplerle ülkeden çıkarılmasına ilişkin idari karardır. YUKK m.53 uyarınca karar, Göç İdaresi Başkanlığı'nın talimatı üzerine veya re'sen valiliklerce alınır ve gerekçesiyle birlikte yabancıya ya da yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir.
Hangi hallerde sınır dışı etme kararı alınabilir?
YUKK m.54'te sayılan başlıca haller şunlardır:
- Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı bakımından tehdit oluşturduğu değerlendirilenler
- Vize veya ikamet ihlalinde bulunanlar ya da ikamet izinleri iptal edilenler
- Çalışma izni olmaksızın çalıştığı tespit edilenler
- Türkiye'ye yasa dışı giriş veya çıkış ihlallerine ya da bunlara teşebbüse dahil olanlar
- Sahte belge ile işlem yaptığı tespit edilenler
- Kanunda sayılan diğer haller
Deport kararına itiraz süresi: 7 gün
YUKK m.53/3 uyarınca yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Başvuru, dosyanın tekemmülünden (savunmanın verilmesi veya savunma süresinin geçmesi) itibaren on beş gün içinde sonuçlandırılır ve mahkemenin kararı kesindir. Bu fıkra 7533 sayılı Kanun ile 2024 yılında yeniden düzenlenmiştir.
Kanunda sayılan bazı istisnalar dışında, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması halinde dava sonuçlanıncaya kadar yabancı, rızası olmaksızın sınır dışı edilmez. Sürenin çok kısa olması nedeniyle kararın tebliğ edildiği gün hukuki destek alınması büyük önem taşır.
İdari gözetim ve sulh ceza hakimliğine başvuru
Sınır dışı etme kararı alınan yabancı hakkında YUKK m.57 uyarınca idari gözetim kararı verilebilir. Geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez; kanundaki şartlarla en fazla altı ay daha uzatılabilir. İdari gözetimin devamında zaruret olup olmadığı valilik tarafından her ay değerlendirilir ve gerekli görülmeyen hallerde YUKK m.57/A uyarınca idari gözetime alternatif yükümlülükler getirilebilir. İdari gözetim altına alınan kişi veya avukatı, bu karara karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir; başvuru idari gözetimi durdurmaz.
Sınır dışı edilemeyecek yabancılar
YUKK m.55 uyarınca bazı yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınsa dahi uygulama yapılamaz. Örneğin sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı veya onur kırıcı ceza ya da muameleye maruz kalacağı hususunda ciddi emare bulunanlar ile ciddi sağlık sorunu, yaşı veya hamileliği nedeniyle seyahat etmesi riskli olanlar bu kapsamdadır.
Deport sonrası giriş yasağı
YUKK m.9/2 uyarınca Türkiye'den sınır dışı edilen yabancıların Türkiye'ye girişi Göç İdaresi veya valilikler tarafından yasaklanır. Giriş yasağının kaldırılmasına ilişkin süreçleri ayrı yazımızda ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
Deport kararına kaç gün içinde dava açılmalıdır?
Kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine başvurulmalıdır (YUKK m.53).
Dava açılırsa sınır dışı işlemi durur mu?
Kanundaki bazı istisnalar dışında, dava süresince yabancı rızası olmaksızın sınır dışı edilmez.
İdari gözetime nasıl itiraz edilir?
İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimine başvurulabilir; başvuru idari gözetimi durdurmaz (YUKK m.57).
Kaynaklar ve İlgili Mevzuat
- 6458 sayılı YUKK m.52-60
- 6458 sayılı YUKK m.9
Kanun maddelerinin güncel metnine Mevzuat Arama sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
